Beleid werkt pas als het ook werkt in de praktijk voor mensen en bedrijven. Op 9 april 2026 stond daarom tijdens de technische briefing van Werk aan Uitvoering (WaU) voor de vaste Kamercommissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid het verbeteren van de publieke dienstverlening centraal. Met de nadruk op het samenspel tussen politiek, beleid en uitvoering.
Namens WaU gingen Christa Klijn (programma-directeur-generaal WaU), Eric Bezem (directeur-generaal Straffen en Beschermen bij het ministerie van Justitie en Veiligheid) en Hans Ouwehand (voorzitter Raad van Bestuur CAK) hierover in gesprek met de aanwezige Kamerleden uit de commissie SZW.
Van ambitie naar uitvoering
De richting is helder: minder complexiteit, meer menselijke maat en beter uitvoerbare regels. De uitdaging is hoe we dat ook in de praktijk waarmaken.
De noodzaak van vereenvoudiging is groot. In de praktijk zien we dat problemen zelden op zichzelf staan, maar voortkomen uit stapeling van regels, keuzes die op papier logisch lijken maar in uitvoering botsen en signalen die te laat worden opgepakt. Dit leidt tot situaties waarin pas wordt ingegrepen als het al misgaat, met ingrijpende gevolgen voor mensen en bedrijven. Vereenvoudiging is daarom essentieel om deze patronen te doorbreken en publieke dienstverlening structureel te verbeteren.
Daarom zet WaU in op:
- eerder samenwerken tussen politiek, beleid en uitvoering
- dilemma’s zichtbaar maken, onder andere rond complexiteit en vereenvoudiging
- keuzes maken met de praktijk in beeld
Dit helpt om knelpunten eerder te signaleren en onnodige complexiteit te voorkomen.
Praktijkvoorbeeld
Tijdens de briefing werd een video getoond over de modernisering van het Wetboek van Strafvordering. Die laat zien wat er gebeurt als je dit goed doet: eerder samenwerken, beter begrip en uiteindelijk betere keuzes.
Ook werd ingegaan op instrumenten die Kamerleden helpen de uitvoering beter te overzien en keuzes beter af te stemmen op wat daadwerkelijk haalbaar en begrijpelijk is voor professionals en burgers.
Modernisering Wetboek van Strafvordering

WETBOEK VAN STRAFVORDERING
(Rustige achtergrondmuziek.)
(beeldtekst: Wetboek van Strafvordering)
(Beelden van de verschillende sprekers uit de video wisselen elkaar af.
We zien ze gedurende de video op en rond hun werkplekken.)
(Beeldtekst: Ronald Timmermans - Ministerie van Justitie en Veiligheid)
(Ronald staat in de gang van het ministerie.)
RONALD: We maken een volledig nieuw wetboek, Wetboek van Strafvordering.
(Beeldtekst: Marnix Goos - Nationale Politie)
(Marnix staat in de hal van een kantoorgebouw.)
MARNIX: Dat is een heel belangrijke wet voor de politie, want daar staat eigenlijk alles in wat wij mogen als wij strafbare feiten opsporen. Dus van staande houden van mensen op straat tot aan telefoons tappen en zelfs inbreken in computers.
(Beeldtekst: Songül Mutluer - Tweede Kamerlid Groenlinks-PvdA)
(Songül staat in een vergaderruimte.)
SONGÜL: De digitale wereld om ons heen is enorm aan het veranderen. Maar ook de taken en de rollen, de delicten die worden gepleegd, die veranderen ook. Ja, en dan moet jouw Wetboek, ook van Strafvordering, daarin meegaan.
RONALD: Honderd jaar geleden is het huidige wetboek ingevoerd, dus we vonden het wel tijd voor een modernisering. We zijn gestart met contact opnemen met de organisaties in de strafrechtketen om met ze te bespreken: waar lopen jullie tegenaan?
MARNIX: Wij waren daar als politie ook bij uitgenodigd. Maar ook de marechaussee,
het Openbaar Ministerie, de rechterlijke macht. En ook best wel bijzonder: ook de advocatuur.
SONGÜL: Het feit dat wij in de eerste plaats alle partners binnen de justitiële keten
die met de wetboeken te maken hebben, dus van het OM tot aan het gevangeniswezen tot aan de reclassering, dat wij hen om een zienswijze hebben gevraagd als eerste stap, dat vond ik een hele fijne, want dan weet je hoe iedereen in het spel zit.
(Bumper met beelden Tweede Kamer.)
(muziek komt even naar voren en ebt weer weg)
(Beeldtekst: het proces)
MARNIX: De normale gang van zaken bij zo’n wetsvoorstel is eigenlijk dat het
op het ministerie wordt geschreven. Dan wordt er wel eens een telefoontje gepleegd van: Hoe zit het met dit of hoe werkt dit in de uitvoering? En in dit geval zijn we eigenlijk al aan tafel gevraagd voordat er ook maar een letter van die nieuwe wet was geschreven. En dat was wel heel bijzonder.
SONGÜL: Op basis van die bevindingen van de partners hebben we uiteindelijk ook bijeenkomsten georganiseerd, rondetafelgesprekken, sessies waarbij we ook wetenschap aan het woord lieten, ontbijtsessies hadden.
MARNIX: Onze betrokkenheid werd eigenlijk vooral georganiseerd door het ministerie door allerlei expertmeetings te organiseren. Uiteindelijk kwamen we eigenlijk al vrij snel in een soort cyclus, dat we elke maand met al die partijen onder leiding van het ministerie van Justitie bij elkaar kwamen. Dan praatten we over alle onderwerpen die in dat nieuwe wetboek aan de orde moesten komen en waar je nog keuzes in kon maken. Dat hebben we bijna tien jaar gedaan.
RONALD: Dan zorgden we ervoor dat de stukken ten minste een maand van tevoren beschikbaar kwamen, zodat iedere deelnemer ook gelegenheid had de eigen achterban binnen de eigen organisatie, de mensen te spreken en te consulteren.
SONGÜL: Ja, dat was nodig om uiteindelijk goed beslagen ten ijs te komen en in de debatten al die input die we hebben ontvangen van al die partners, om die goed over het voetlicht te brengen en dat ook weer te gebruiken in de debatten, ook in de voorstellen die we deden.
(Korte bumper met beelden KB Nationale Bibliotheek.)
(muziek komt even naar voren en ebt weer weg)
(Beeldtekst: tips)
MARNIX: Wat voor mij wel heel prettig heeft gewerkt, is dat er naast die officiële vergaderingen iedere maand waar iedereen aan tafel zat, dat er ook ingezet is op bilateraal contact, dat komt de snelheid ook wel ten goede.
SONGÜL: Als ik een tip zou mogen geven aan mijn collega's: Richt het proces zodanig in dat je daar waar je elkaar wél in vindt, in de inhoud, dat je dat eigenlijk al kan afvinken en dat je je dan focust op de zaken waar je net dat politieke verschil in zou willen maken. Betrek de praktijk heel nauw bij dit soort heftige wijzigingen,
want uiteindelijk moeten zij daarmee aan de slag en aan het werk. En wij zijn maar instrumenten die dat in de Kamer tot stand moeten gaan brengen.
RONALD: We maken een wetboek mogelijk door verschillende wetsvoorstellen in te dienen en de eerste twee wetsvoorstellen in dit proces zijn door de Eerste Kamer aangenomen. Dat is een mooie voorbode voor wat er komen gaat.
(Beeldtekst: Boris Dittrich - Eerste Kamerlid D66)
(Boris staat voor een microfoon.)
BORIS: Het is honderd jaar geleden dat het Wetboek van Strafvordering werd ingesteld. We gaan het nu helemaal veranderen. Het is een schoolvoorbeeld geweest van hoe wetgeving gedaan moet worden, met een wetenschappelijke commissie, met alle uitvoeringsorganisaties die betrokken zijn, de Tweede Kamer die ook een aparte commissie weer had en uiteindelijk is het hier in de Eerste Kamer gekomen. Er is een breed draagvlak voor in de samenleving, voor dit wetsvoorstel.
(Logo Werk aan Uitvoering
www.werkaanuitvoering.nl
Een samenwerking met het ministerie van Justitie en Veiligheid, Nationale Politie en Eerste en Tweede Kamer der Staten-Generaal - maart 2026)
(einde muziek)
© 2026 inVision Ondertiteling / planning@ondertiteling.nl / www.ondertiteling.nl
Trialogen
Een trialoog brengt politiek, beleid en uitvoering vroegtijdig samen rond een vraagstuk, zodat verschillende perspectieven direct naast elkaar zichtbaar worden. Dit maakt spanningen – bijvoorbeeld tussen ambitie en uitvoerbaarheid – eerder bespreekbaar en helpt om keuzes beter te doordenken. Het gesprek is gericht op begrip en het verkennen van wat wél kan, niet op directe besluitvorming. Juist door dit aan de voorkant te doen, ontstaat ruimte voor betere en uitvoerbare oplossingen.
Andere instrumenten
Ook werd ingegaan op andere instrumenten die Kamerleden helpen de uitvoering beter te overzien:
- Beleidskompas: een overzichtelijk hulpmiddel dat laat zien welke impact beleidsvoorstellen hebben op uitvoering, doelen en mensen.
- Sneltoets: een praktisch instrument waarmee direct zichtbaar wordt wat een wijziging, motie of amendement betekent voor de uitvoering in de praktijk.
Beide instrumenten helpen Kamerleden en beleidsmakers om keuzes beter af te stemmen op wat daadwerkelijk haalbaar en begrijpelijk is voor professionals en burgers.
Terugkijken
In de opname van de technische briefing zijn ook de vragen en inbreng van Kamerleden terug te zien. Bekijk de volledige technische briefing via Debat Direct.